Posts

Ouders, lees dit uitsluitend als je ruzie hebt met je kinderen, of ze even heel vervelend vindt!

Ik las dit vlak nadat ik m’n jongste (16) weg had zien fietsen met haar rode schooltassen en m’n oudste (18) sms’te dat ze zulke goede cijfers had gehaald. Had ik het maar niet gedaan.

Dit gaat over het lege nest en ik dacht kom, ik bereid me vast een beetje voor als een realistische moeder die met beide benen op de grond staat. En wat blijkt??

Het is nog niet zover, maar ik ben nu al te laat. had ik maar….

En wat deden jullie met Sinterklaas?

Met Sinterklaasavond hebben we mijn moeder en haar vriend verrast. Zij wist van niets  – mijn man vreesde voor een hartaanval op pakjesavond – haar vriend dacht dat we bij wijze van suprise kwamen eten. Het viel gelukig allemaal goed, zodra mijn moeder de jutezak (ooit van haar geweest) met cadeautjes zag staan, beval ze mijn jongste om haar bijdrage er ook in te stoppen. Het was een door haar in keukenpapier verpakte set pasteibakjes + blikje kippenragout, het enige feestelijke dat ze in het winkeltje van haar seniorenflat voor haar vriend kon vinden.

We deden een eerste ronde cadeaus met gedichten en propten ons om haar kleine tafeltje voor de kaasfondue. Ze was vrolijk, helder en blij, had rode konen van de wijn en genoot. Om elf uur reden we weg, zoals altijd belovend dat we bij thuiskomst even zouden bellen. Het was een geweldige avond.

Twee dagen later traden we opnieuw met z’n allen aan, verwacht dit keer, want het was haar 91e verjaardag. Dit keer geen grote partij zoals vorig jaar, maar er lagen kaarten, er waren bloemen en attenties, er was de hele dag gebeld. Ze was bepaald niet vergeten. Amper zaten we genoeglijk op de bank of ze keek me lief glimlachend aan en vroeg:

‘En, wat hebben jullie met Sinterklaas gedaan?’

Zo gaat het dus met haar, op en neer. De ene dag scherp, de volgende dag in de mist.

‘Mam, zal je deze maand niet teveel geld uitgeven?’
‘Nee hoor schat’ (waarna ze vrolijk op de pof allerlei overbodigs inslaat in bovengenoemd winkeltje)

‘Mam, zal je je hond niet vermoorden door haar teveel lekkers te geven?’
‘Natuurlijk niet!’ (en vervolgens vind ik een plak ontbijtkoek met dik boter in de voerbak)

Mijn moeder, die ik als kind ook wel eens op een leugentje betrapte, weet precies wat ik wil horen. Ik vermoed dat ze het op zo’n moment echt meent, al doet ze vaak het tegenovergestelde zodra ik niet in de buurt ben. Ze weigert te erkennen dat ze lichtelijk dementeert, waarom zou ze ook. Maar ze wordt wel ongelukkig van de wazige dagen die ze doormaakt. En als ze me uitzwaait, staat er zo’n klein grijs vrouwtje achter de rollator, dat ik meteen weer terug wil gaan en bij haar wil blijven.

 

mam

[beeld uit video Adelheid Roosen]

Ik ben nooit een groot fan van Adelheid Roosen geweest, haar energie is de mijne niet zou je kunnen zeggen, maar alle respect voor de video ‘Mam’ die zij in 2010 maakte. Haar moeder heeft Alzheimer en zij past zich aan haar aan, terwijl ik mezelf erop betrap dat ik het omgekeerde neig te doen en mijn moeder als een willoos karretje probeer te besturen. De centrale (niet door mij geformuleerde) vraag van de film is dan ook: wanneer neem je de regie over het leven van iemand over?

Dat moet je je blijven afvragen, telkens weer.

 

Een longread van Meghan Daum

Ik heb een nieuwe heldin en haar naam is Meghan Daum. Bij toeval verzeilde ik in haar longread die op de website van The Guardian staat en na een flinke tijd lezen bleef ik sprakeloos achter. Het verhaal, All about my mother: ‘It’s amazing what the living expect of the dying gaat zoals verwacht over het sterven van haar moeder, maar meer nog over haar leven. Ik heb gelachen, gehuild, maar vooral bewonderd (dit stuk begint op een lied van Ramses Shaffy te lijken).

Daum heeft, heel populair, zelfspot, maar niet op de manier die we inmiddels wel gewend zijn. Ze lacht geen ongemakken weg door zichzelf belachelijk te maken. Ze is onorthodox eerlijk en spaart zichzelf geen moment. Evenmin spaart ze de rest van haar familie, maar ‘van de doden niets dan goeds’ is niet bepaald haar adagium. Ik heb gelachen en gehuild om haar verhaal, veel herkend (goddank niet alles) en ben met verbijstering deelgenoot geworden van haar distantie, die koel is, maar niet koud.

megan-daum

Ze is godbeterd geboren in 1970 en schreef al voor The New Yorker, Harper’s, The New York Times Book Review, Harper’s Bazaar, GQ, Nerve, Self, en Vogue, dus ik had al veel meer van haar kunnen lezen – en mocht willen dat ik zo kon schrijven. Waarschijnlijk had ik haar werk en haar naam allang moeten kennen, maar voor sommige dingen is het nooit te laat.

Neem vooral de tijd om deze longread, die ook weer een bewerkt essay blijkt uit The Unspeakable: And Other Subjects of Discussion (by Meghan Daum, published by Farrar, Straus & Giroux) te lezen. Trakteer jezelf erop op een regenachtige zondag, tijdens een lange vlucht of treinreis. Ik ga nu al haar gebundelde werken bestellen.

Ik pak haar alles af

Een paar jaar geleden wist ik mijn moeder eindelijk over te halen om haar auto weg te doen. Ze reed al eeuwen niet meer, de auto kostte haar alleen maar geld en bovendien was haar rijbewijs verlopen. Moest ze nu al die moeite doen om dat te laten verlengen? De Opel kwam op Marktplaats te staan en een geroutineerde handelaar meldde zich.

In de stromende regen nam ik de honneurs waar en weigerde in te gaan op de aloude Marktplaats-truc om de afgesproken prijs te laten zakken. Opeens kwam mijn moeder aangeschuifeld en ging op de passagiersstoel zitten. Ze wilde nog één keer afscheid nemen van haar oude bakkie.

Terwijl ik zo onopvallend mogelijk op de achterbank de bankbiljetten tegen het licht hield om ze op echtheid te controleren, greep mijn moeder opeens de knie van de autohandelaar vast en zei dringend: ‘U zult toch wel goed voor haar zorgen hè? Ze heeft me altijd zo trouw overal naartoe gereden.’ De man had gelukkig het fatsoen om haar gerust te stellen.

Mijn moeder is nu bijna 91 en dankzij mij nog veel meer kwijtgeraakt. Zoals het recht om goede doelen te steunen, inclusief alle kreupele, schurftige en uitgehongerde dieren ter wereld. Of de kans om automatisch aan niet zo bonafide Duitse loterijen te doneren. De mogelijkheid om maandelijks voor veel te veel geld een enorme hoeveelheid bevroren voedsel in te slaan, dat vervolgens niet in haar vriezer past, dus in haar koelkast ligt te ontdooien en te bederven. Of de keuze om twéé dagbladen niet te lezen. Haar kleindochters niet iedere keer twintig euro toe te stoppen, of haar hond blokjes kaas. Ik ben strenger voor haar dan zij ooit voor mij was.

 

chast plaatje

Natuurlijk ben ik lang niet de enige in mijn omgeving die voor dit soort beslissingen staat. Ook dat hoort bij fiftysomething. De Amerikaanse cartoonist van The New Yorker Roz Chast is het gelukt om met veel zwarte humor en zelfspot over deze fase in ons leven te vertellen. Dat lukte haar pas nadat de as van haar ouders in haar klerenkast stond, dat wel, maar het biedt enige balsem – ja, héél fout woord – voor deze open zenuw. Je hoeft het niet te kopen, alleen al het inkijken op de site van Amazon kan je even opvrolijken als je dat nodig hebt.